Rydym yn falch o gyhoeddi ein Hadolygiad o’r Flwyddyn ar gyfer 2025-26, sy’n tynnu sylw at sut mae arloesi’n gwella mynediad at ofal, yn cyflymu diagnosis, yn rhoi hwb i dwf busnes, ac yn helpu timau’r GIG a gofal cymdeithasol i fabwysiadu technolegau newydd.
Mae ein Hadolygiad o’r Flwyddyn yn dangos sut rydym yn parhau i helpu i sicrhau canlyniadau gwell - gwella bywydau pobl yng Nghymru, ac adeiladu dyfodol iachach a mwy ffyniannus.
Mae canser yn faes blaenoriaeth i Gymru o hyd. Eleni, fe wnaethom chwarae rhan allweddol yn y gwaith o sefydlu Llwybr Mabwysiadu Arloesi cenedlaethol ar gyfer canser - dull strwythuredig a chydweithredol sy’n rhoi llwybr clir a chyson i arloesi o’r cam adnabod i fabwysiadu.
Drwy’r Rhaglen Mynd i’r Afael â Chanser, sy’n dod â phartneriaid at ei gilydd i wella gwasanaethau canser drwy arloesi, fe wnaethom ddarparu gweithdai cydweithredol ar draws gwahanol safleoedd canser. Daeth y rhain â gweithwyr proffesiynol y GIG o bob cwr o Gymru at ei gilydd i nodi lle gall arloesi wneud y gwahaniaeth mwyaf i ddiagnosis cynharach, llwybrau triniaeth a phrofiad cleifion. Mae hyn hefyd yn cael ei gryfhau drwy ein partneriaeth newydd â Cymorth Canser Macmillan i leihau’r gwahaniaethau sy’n bodoli mewn gofal canser ledled Cymru a helpu i ledaenu arferion gorau, er mwyn i fwy o bobl allu elwa ar y cymorth a’r canlyniadau gorau posibl.
Arloesi mewn iechyd yn gwneud bywyd yn well i bobl yng Nghymru
Fe wnaethom chwarae rhan bwysig yn helpu Iechyd Cyhoeddus Cymru yn eu cais gwerth £7.8 miliwn i helpu i drawsnewid gwasanaethau rheoli pwysau, a fyddai, pe bai’n llwyddiannus, yn ategu dulliau newydd a all wella mynediad a chanlyniadau i bobl sydd eu hangen. Mae dros 500,000 o gleifion ledled Cymru bellach yn elwa ar bresgripsiynau electronig, sy’n gam mawr ymlaen o ran sut mae pobl yn cael eu meddyginiaethau, ac mae’r system bellach ar waith ym mhob bwrdd iechyd yng Nghymru.
Sbarduno twf economaidd yng Nghymru
Rydym wedi helpu dros 200 o gwmnïau gwyddorau bywyd i dyfu, cydweithio ac uwchraddio, gan gryfhau ecosystem arloesi Cymru a chreu cyfleoedd newydd ar gyfer partneriaethau.
Mae’r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at ein rôl o ran helpu arloeswyr a phartneriaid ar draws y system – o helpu i nodi anghenion gwasanaeth a chysylltu sefydliadau, i gefnogi ceisiadau am gyllid, datblygu tystiolaeth ac uwchgyfeirio atebion. Mae hyn yn cynnwys cymorth i gwmnïau o Gymru fel Goggleminds. Rhoddwyd cymorth i blatfform realiti rhithwir Mediverse uwchraddio, ochr yn ochr â £50,000 o gyllid Catalydd Twf Innovate UK i gyflymu’r gwaith datblygu a defnyddio.
Pam mae hyn yn bwysig i Gymru?
Mae gan Gymru sector gwyddorau bywyd ffyniannus sy'n werth £3.59 biliwn, ac sy’n cyflogi dros 13,000 o bobl ar draws 287 o sefydliadau, gyda chanolfannau arbenigedd yn dod i’r amlwg ledled y wlad.
Mae’r heriau sy’n wynebu’r GIG yn cael eu cydnabod yn eang - galw cynyddol a phwysau ar y gweithlu, gyda’r angen i gyflawni mwy gydag adnoddau cyfyngedig. Mae arloesi ym maes iechyd yn hanfodol i helpu i fynd i’r afael â’r heriau hyn, gan helpu â diagnosis cynharach, gofal mwy cyson, a chanlyniadau gwell i bobl ledled Cymru ar yr un pryd â chreu system iechyd fwy cynaliadwy a chadarn.
Mae gan Gymru’r uchelgais i arwain y ffordd, gydag ymchwil o’r radd flaenaf, llif o dalent, a’r gallu i gydweithio i wella pethau ymhellach. Fodd bynnag, mae angen cysylltiadau cryfach ar draws y system a llwybrau cyflymach, o dystiolaeth i weithredu, er mwyn gweld cynnydd parhaus. Rydym yn bodoli i greu’r amodau i hyn ddigwydd, drwy ddod â phartneriaid at ei gilydd a helpu gwaith arloesol i gyrraedd y bobl a’r gwasanaethau sydd ei angen fwyaf.
Dywedodd Chris Martin, Cadeirydd Bwrdd Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru:
“Rydw i’n falch o’r hyn sydd wedi cael ei gyflawni eleni drwy bartneriaeth a rhannu uchelgais. Mae dod â’r bobl iawn at ei gilydd wrth galon yr hyn mae Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru yn ei wneud, fel bod arloesi ym maes iechyd yn cyrraedd y mannau pwysicaf. Eleni, dyna wnaethom ni. Llwybr arloesi cenedlaethol ar gyfer gofal canser, presgripsiynau electronig yn cyrraedd dros hanner miliwn o bobl, cynlluniau talent newydd yn cael eu hadeiladu ar gyfer dyfodol Cymru.
Y tu ôl i bob un o’r cerrig milltir hyn mae rhwydwaith o bartneriaid ymroddedig - ar draws y llywodraeth, y GIG, diwydiant, y byd academaidd a’r trydydd sector - y mae eu huchelgais ar y cyd yn dod yn fyw drwy gydweithio, gan wneud gwahaniaeth i bobl, gwasanaethau ac economi Cymru.”
Dywedodd Cari-Anne Quinn, Prif Weithredwr Hwb Gwyddorau Bywyd Cymru:
“Mae ein Harolwg o’r Flwyddyn yn brawf o bwysigrwydd arloesi cydweithredol ar draws y maes gwyddorau bywyd. Mae gan Gymru gyfle gwirioneddol i harneisio pŵer gwyddorau bywyd, gyda’r dalent, yr uchelgais a’r partneriaethau sydd eu hangen i ffynnu wrth arloesi ym maes iechyd a gofal cymdeithasol. Drwy barhau i gryfhau sut mae arloesi’n cael ei fabwysiadu a’i uwchraddio, gallwn chwarae rhan hollbwysig yn y gwaith o helpu i fynd i’r afael â rhai o’r prif heriau sy’n wynebu’r GIG - er mwyn gwella iechyd a sicrhau economi gryfach a mwy cydnerth.”
